Centrum Wychowania Przez Sztukę KUŹNIA TALENTÓW

IDEA WYCHOWANIA PRZEZ SZTUKĘ

Najważniejszą książką opowiadającą o wychowaniu przez sztukę jest ta napisana przez Stefana Szumana, wybitnego psychologa, pedagoga i lekarza, w 1962 roku „O sztuce i wychowaniu estetycznym”. Wszystkie działania podejmowane w „Kuźni talentów” opierają się na zaproponowanej w niej ZASADZIE 3xU: UDOSTĘPNIANIE, UPRZYSTĘPNIANIE i UPOWSZECHANIE SZTUKI.

UDOSTĘPNIANIE sztuki polega na umożliwieniu wychowankowi dostępu do dzieł sztuki (w oryginałach lub znakomitych reprodukcjach); na sprawieniu, że wychowanek i dzieła sztuki znajdą się w tym samym miejscu i czasie. Tak więc dom zaopatrzmy w płyty z muzyką (klasyczną i nie tylko), albumy z malarstwem, na ścianach powieśmy znakomite obrazy lub ich reprodukcje, kupujmy i pożyczajmy z bibliotek ciekawe książki z wierszami, bajkami, opowiadaniami i powieściami, a odpowiednio przygotowane dziecko zabierajmy na wyprawy do kina, teatru, filharmonii, galerii i muzeum. W przedszkolu dbajmy o dobór puszczanych dzieciom utworów muzycznych zarówno w trakcie zajęć dydaktycznych jak i w trakcie zabawy dowolnej, w wystroju sali zamieśćmy reprodukcje dzieł sztuki, organizujmy wyjścia do różnych miejsc związanych ze sztuką. W szkole oprócz odpowiednio przygotowanych zajęć dydaktycznych, kółek zainteresowań oraz szkolnych wypraw do galerii, teatru czy filharmonii można w trakcie szkolnych przerw puszczać przez głośniki najciekawsze fragmenty z muzyki klasycznej, organizować konkursy teatralne czy też na najlepszą dekorację inspirowaną uznanymi dziełami sztuki. Na godzinach wychowawczych poruszając ważne sprawy klasowe możemy wykorzystać dzieła sztuki, które w doskonały sposób opowiadają o uniwersalnych sprawach ludzkich.

UPRZYSTĘPNIANIE sztuki to działanie polegające na ułatwieniu wychowankowi rozumienia dzieł sztuki. To udzielanie pomocy w budowaniu „estetycznych zainteresowań i reakcji estetycznych”. Zadaniem wychowawcy estetycznego, który jest pośrednikiem pomiędzy dziełem sztuki a wychowankiem jest: pomoc w docieraniu do istoty utworu, pomoc w odkrywaniu „rzeczywistości” dzieła oraz pomoc w cieszeniu się dziełem sztuki. Uprzystępnianie sztuki to innymi słowy pomoc w poznawaniu, rozumieniu i przeżywaniu utworu. Jest to również wytworzenie zapotrzebowania i zainteresowania sztuką. Stefan Szuman twierdził, zgodnie z ówczesną wiedzą naukową, że najlepszym sposobem na uprzystępnianie sztuki jest rozmowa. W trakcie rozmowy powinna nastąpić obiektywna analiza struktury dzieła, podanie własnej wiedzy i rozumienia oraz trud przełożenia języka sztuki na inny język (na przykład obrazu na słowo). Według Szumana pomocna może być też własna artystyczna twórczość i odtwórczość. Obecnie umiejętnie prowadzona rozmowa jest jedną z wielu możliwości. Psychologia oraz pedagogika twórczości dostarczyły wielu ciekawych i twórczych narzędzi służących celom edukacyjnym i wychowawczym, czyli dającymi się jak najbardziej zaadoptować w wychowywaniu przez sztukę.

UPOWSZECHANIE sztuki to zbiór działań mających na celu dotarcie z dziełami sztuki do jak najszerszego grona odbiorców. Najkrócej można je zawrzeć w takim oto równaniu:

UPOWSZECHANIE = UDOSTĘPNIANIE + UPRZYSTĘPNIANIE

Jeśli dzieła sztuki będą na wyciągnięcie ręki (tak jak jest teraz kultura masowa), a kompetentni i liczni wychowawcy estetyczni rozpoczną pracę już z najmłodszymi dziećmi, sztuka z roku na rok będzie coraz bardziej powszechna. Czego sobie i światu zdecydowanie życzymy.